Penjikent, Zerafşan coğrafyasında arkeoloji ile doğayı aynı araştırmada buluşturuyor. Eski Penjikent'in Soğd kent dokusu, Sarazm'ın çok daha eski yerleşim geçmişi ve Şing Vadisi'ndeki Yedi Göller, aynı döneme ya da aynı tür geziye ait olmayan üç ayrı keşif alanı.
Eski Penjikent'in kent hayatı
Beşinci ve sekizinci yüzyıllar arasındaki Soğd kentini temsil eden Eski Penjikent'te kale, tapınaklar, konutlar ve mezarlık alanları tanımlanıyor. Duvar resimleri ve oyma buluntular, yalnızca yöneticileri değil gündelik yaşamı ve inançları da anlatıyor. Alan, UNESCO listesindeki İpek Yolları: Zerafşan–Karakum Koridoru'nun bileşenleri arasında bulunuyor.
Sarazm'ın daha eski hikâyesi
Sarazm, Eski Penjikent'ten farklı bir dönem ve yerleşim alanı. Milattan önce dördüncü ve üçüncü binyıllarda tarım, hayvancılık, metal işleme ve uzak bölgelerle ticaretin ilişkisini gösteriyor. UNESCO'nun 2010'da listelediği alan, İran Platosu ve İndus Vadisi'ne uzanan bağlantılarıyla erken yerleşik hayatı anlamaya yardımcı oluyor.
Şehir çevresinden Yedi Göller'e
Penjikent çevresindeki Şing Vadisi, Haftkul adıyla bilinen Yedi Göller'i barındırıyor. Nezhigon, Soya, Gushor, Nofin, Khurdak, Marguzor ve Khazorchashma farklı yüksekliklerde sıralanıyor. Göllerin su renkleri ve çevre görünümleri değişiyor. Şing Vadisi'ne yayılan bu dizi, Eski Penjikent ve Sarazm'ın arkeolojik duraklarından farklı bir çevre keşfi sunuyor.
Duvar resimlerinin devam eden hikâyesi
Penjikent'ten çıkarılan duvar resimlerinin örnekleri Duşanbe'deki Ulusal Eski Eserler Müzesi'nde de bulunuyor. Kazı alanı, eski kentin mekânsal düzenini gösterirken müzedeki eserler renk, figür ve malzeme ayrıntılarını yakından incelemeye yardımcı oluyor. Böylece başkentteki koleksiyon ile Zerafşan'daki tarihî alan birbirini tamamlıyor.
Kaynaklar ve devamı
Fotoğraf: Sarazm arkeolojik alanı · Phelynx; kaynakta kırpma: Pataliputra! · CC BY-SA 4.0
